Certyfikat, którego nie określiłeś, to ten, który otrzymasz.
EN 10204 3.1 i 3.2 różnią się jedną cyfrą. To nie ten sam dokument, nie ten sam koszt i nie ta sama odpowiedzialność. Jeśli zamówienie nie precyzuje, który jest wymagany, dostawca już podjął decyzję za Ciebie — i wybrał tańszy wariant.
Urządzenie ciśnieniowe, jak pisaliśmy w pierwszym artykule z tej serii, jest dostarczane dwa razy — raz w stali, raz na papierze. Papierowa część ma swoją wersję tego samego problemu: część dokumentów jest podpisywana jeden raz, część dwa razy, a różnica decyduje, czy jednostka notyfikowana przyjmie dokumentację, czy odeśle ją do poprawki.
Zamówienie mówiło: „certyfikaty 3.1 dla wszystkich elementów ciśnieniowych”. Blachy dotarły z prawidłowo wypełnionym certyfikatem 3.1. Z papierami nic nie było nie tak — poza tym, że zbiornik był w kategorii III, a dokumentacja projektowa wymagała 3.2 dla blach płaszcza. Luka wyszła na jaw podczas oceny końcowej, gdy blachy były już wspawane w zamknięty zbiornik. Ponowna certyfikacja materiału po jego uformowaniu i wspawaniu w element ciśnieniowy nie jest poprawką papierologiczną. W tym przypadku nie była możliwa wcale.
Różnica nie leży w papierze. Leży w tym, kto go podpisuje.
EN 10204 definiuje cztery typy dokumentów kontroli: 2.1, 2.2, 3.1 i 3.2. 3.1 i 3.2 to te dwa, które generują spory, bo obie są dokumentami „kontroli specyficznej” — obie potwierdzają wyniki badań powiązane z konkretnie dostarczonym materiałem, a nie ogólną deklarację zgodności. Jedyna różnica między nimi to to, kto te wyniki waliduje.
3.1 — jeden podpis
Walidowany przez własny dział kontroli producenta, niezależny od produkcji. Potwierdza rzeczywiste wyniki badań na rzeczywiście dostarczonych elementach.
3.2 — dwa podpisy
Walidowany łącznie przez przedstawiciela producenta oraz drugą, niezależną stronę — inspektora kupującego albo inspektora wyznaczonego przepisami.
Ten drugi podpis to cała różnica w koszcie. Certyfikat 3.1 jest walidowany wewnętrznie, przez dział niezależny od produkcji, ale wciąż będący częścią organizacji producenta. Certyfikat 3.2 wymaga kogoś z zewnątrz tej organizacji — własnego inspektora kupującego albo inspektora wyznaczonego przez odpowiednie przepisy — który przegląda i kontrasygnuje te same wyniki. Zaplanowanie obecności takiej osoby i wpisanie jej akceptacji w harmonogram produkcji to powód, dla którego 3.2 kosztuje więcej i trwa dłużej. To nie mocniejsza pieczątka. To druga osoba, która musi wejść w proces, zanim materiał zostanie zwolniony.
EN 10204 nie decyduje za Ciebie
Norma definiuje cztery typy certyfikatów. Nie mówi, który z nich jest wymagany dla konkretnego elementu — ta decyzja należy do właściwej normy wyrobu, kodu projektowego, modułu oceny zgodności PED albo umowy zakupowej, która odwołuje się do EN 10204. Czytana samodzielnie, EN 10204 jest neutralna. Czytana w kontraście do milczącego zamówienia, domyślnie prowadzi do tego, co dostawcy najłatwiej wystawić — czyli praktycznie zawsze do 3.1.
Kiedy 3.2 jest zwykle właściwym wyborem
- Urządzenia ciśnieniowe kategorii III i IV, gdy moduł oceny zgodności wymaga weryfikacji materiałów przez jednostkę notyfikowaną lub inspektora kupującego
- Kody projektowe lub specyfikacje techniczne klienta, które wprost wskazują 3.2 dla konkretnych elementów — najczęściej materiał płaszcza i den ciśnieniowych
- Odbiorcy końcowi ze stałą wewnętrzną polityką niezależnej weryfikacji materiałów, niezależnie od kategorii — powszechne w ropie i gazie, procesach chemicznych wysokiego ryzyka i części projektów energetycznych
- Elementy krytyczne dla bezpieczeństwa: główna obudowa, elementy odciążające ciśnienie, wszystko, gdzie kupujący chce certyfikatu, który nie jest jedynie oświadczeniem producenta o sobie samym
Nic z tego nie znaczy, że 3.2 jest zawsze bezpieczniejszym wyborem do wpisania w zamówienie. Wymaganie go dla każdej pozycji listy materiałowej zwiększa koszt i czas realizacji tam, gdzie faktycznie nikt — ani kod, ani własny dział jakości klienta — nie potrzebuje drugiego podpisu. Rozwiązaniem nie jest domyślne ustawienie w żadną stronę. Jest nim określenie typu certyfikatu dla każdej pozycji, zgodnie z tym, czego rzeczywiście wymaga rejestr projektowy i właściwy kod.
To nie mocniejsza pieczątka. To druga osoba, która musi wejść w proces, zanim materiał zostanie zwolniony.
To szóste pytanie z pierwszego artykułu, rozwinięte w całości
Lista kontrolna w artykule „Urządzenie ciśnieniowe dostarczane jest dwa razy” pytała: 3.1 czy 3.2 — i dla których konkretnie elementów? To nie było pytanie retoryczne. Powinno znaleźć się w zamówieniu, pozycja po pozycji, przed zamówieniem materiału — w Planie Badań i Kontroli, a nie rozstrzygane później przez kogokolwiek, kto akurat wypełnia papiery w hucie.
Jak to realizujemy
Typ certyfikatu jest określany dla każdej pozycji w ITP, nie raz dla całego projektu — powiązany z tą samą mapą spoin i zapisem identyfikowalności opisanym w pierwszym artykule, dzięki czemu wymóg 3.2 dla blach płaszcza nie zamienia się po cichu w 3.1 na blasze wzmacniającej króćca.
Rozbieżne założenia flagujemy wcześnie. Gdy domyślne oczekiwanie klienta nie odpowiada temu, czego faktycznie wymaga kategoria lub kod, zgłaszamy to przed wysłaniem zamówienia — nie podczas przeglądu dokumentacji, gdy materiał jest już wspawany.
Zamówienia do podwykonawców zawierają to jako pozycję. Wymóg certyfikatu podróżuje z zamówieniem jako konkretne, możliwe do zweryfikowania zobowiązanie, a nie ogólne oczekiwanie jakości.
Trzy pytania do Twojego następnego zamówienia
- Czy właściwy kod, kategoria lub specyfikacja klienta faktycznie wymaga 3.2 — czy 3.1 jest wystarczające?
- Czy wymóg dotyczy całego zamówienia, czy tylko konkretnych pozycji?
- Jeśli wymagane jest 3.2 — kto jest drugą walidującą stroną: własny inspektor kupującego czy inspektor wyznaczony przepisami?
Precyzujesz zamówienie na urządzenie ciśnieniowe?
Prześlij nam listę materiałową i obowiązującą kategorię. Otrzymasz informację, które pozycje wymagają 3.1, które 3.2, i dlaczego — jeszcze przed wysłaniem zamówienia.
